Eikels – giftig of niet ?

Eikels. Niet alleen zwijnen, eekhoorns, hertensoorten, gaaien en bosmuizen zijn er dol op. Ook paarden. Ook die van mij. En er zijn nogal wat eikels dit jaar. Een mastjaar lijkt het wel. Moet ik nou in paniek raken of weten mijn paarden zelf wat goed voor hun is? Je hoort en leest namelijk de meest gruwelijke dingen. Eikels zijn giftig, bevatten blauwzuur, vooral de groene zijn slecht en ze veroorzaken hoefbevangenheid. Ik wil weten wat daarvan klopt.

Wat is mij als eerste opgevallen? De Amerikaanse visie is een nul-visie. Van ‘laat paarden helemaal geen eikels eten‘ tot ‘kap de eiken’. Informatie uit Europese landen (GB en duitstalige landen) is genuanceerder.

Leren van wilde paarden

In natuurgebieden worden paarden gehouden om het landschap open te houden en verbossing tegen te gaan. Ze eten schors, twijgen en vruchten van bomen en struiken. Ook van de eik. Van hun eetgedrag kunnen wij leren hoe we onze eigen paarden moeten voeren.

Kijken we eens wat verder dan het voeren van gras, hooi en krachtvoer.

Vergif en blauwzuur

Eikels bevatten 7-9% tannine. Dat is behoorlijk wat. Tannine zit ook in rode en witte wijn. Afkomstig van de houten vaten waarin de wijn gerijpt is. Tannine zit ook in druivenschillen, -pitten en -steeltjes. Maar zijn eikels daarom levensgevaarlijk? Alle onderzoeken vermelden dat 'grote tot zeer grote hoeveelheden' leiden tot vergiftigingsverschijnselen met ernstige maagdarmontsteking. In lichte gevallen komen spijsverteringsstoornissen voor die gepaard gaan met verstopping en bloederige diarree. De hoeveelheden die onze paarden snoepen, naast hooi en gras, zijn dan niet verontrustend.

Af en toe lees je een bericht dat een paard overleden is door een eikelvergiftiging. Theoretisch is dat dus mogelijk. Maar dan alleen als een weiland zo kaalgevreten is dat het paard alleen eikels als voer vindt. Wat moet het arme dier anders eten?
Wetenschappelijke onderzoeken (óók in Amerika) vermelden dat vergiftigingen bij paarden uiterst zelden voorkomen. Een plotselinge en onverklaarbare dood kan als oorzaak ‘atypische weidemyopathie hebben. Maar daar wordt nog onderzoek naar gedaan.

Blauwzuur bevat een eik niet. Nul. Niks. Nada. Niet in de schors, niet in het blad en niet in de vruchten.
Toch blijft men deze onzin schrijven en het steekt ieder jaar weer de kop op.
Deze onzin is niet uit te roeien.

Hoefbevangen

In de herfst zijn de meeste weilanden kaal gevreten. De nachten worden kouder en overdag is het weliswaar warmer, maar niet warm genoeg dat het gras nog flink groeit. Door zonlicht overdag produceert het gras fructaan om te kunnen groeien, maar vanwege de groeistagnatie is het gevolg dat het korte gestresste gras het fructaan opslaat. Het fructaan fungeert als een antivries die het plantje beschermt tegen de kou. Als paarden gevoelig zijn voor fructaan kan het gevolg hoefbevangenheid zijn.

Een ander probleem zijn de enorme hoeveelheden schimmels en bacteriën van endophyten die op kort gestresst gras voorkomen. Vooral op raaigras.



Schuld zijn dus niet de eikels, maar de mens.

Voedingsstoffen in struiken en bomen

Voor veel dieren is de eik een belangrijke voedingsbron. Wat maakt de eik zo waardevol?
 
Men ontdekte dat Calcium, Kalium en Phosphor van de eik vergelijkbaar zijn met die in gras en hooi. De sporenelementen in de schors zijn zelfs vele malen hoger.

Het schors is rijk aan anti-oxidanten, verschillende zuren, suiker, pectine en zetmeel en een grote hoeveelheid ijzer en mangaan.
De eikels bevatten anti-oxidanten, citroenzuur, vette olie en ongeveer 30-35% zetmeel. Van het zetmeel hebben onze voorvaders nog brood gebakken.

Het blad van loofbomen in het algemeen bevat veel koper. Heeft je paard extra koper nodig, voer dagelijks blad van verschillende bomen.

Gezond

Eikels en andere delen van de eik zijn, mits met mate, een gezonde aanvulling in het paardenvoer. Vooral in voorjaar en herfst als het fructaan- en eiwitgehalte in het gras stijgt.

Eikels kunnen ook helpen als hooi of voordroog van soortarme weilanden is, of voornamelijk raaigras bevat. Opvallend is dan de aanhoudende diarree of dunnere ontlasting.

En mijn paarden? Die mogen van de eiken snoepen die rond mijn weiland staan. Ik denk dat ze heel goed weten hoe ze samen met de natuur moeten leven.

Kijk eens naar de info van het Louis Bolk Instituut in Nederland
http://www.louisbolk.org/downloads/2931.pdf

Tip bij diarree

Verzamel eikels en laat ze goed drogen of rooster ze in de oven. Bij diarree, vooral door het sappige gras in het voorjaar, geef je tweemaal daags een handje eikels.
In het voorjaar zijn de bladeren en in de herfst de eikels een compensatie voor het eiwit- en fructaanrijke gras.

Share This Post

3 gedachten over “Eikels – giftig of niet ?

  1. hallo,

    wat een opluchting om eindelijk eens een bericht te lezen wat mij niet de angst najaagd maar vertrouwen geeft dat het wel goed komt. Dank je wel

Laat een reactie achter op Feije P. Stegeman Reactie annuleren

Het e-mailadres wordt niet gepubliceerd. Vereiste velden zijn gemarkeerd met *